PRZYRZĄDY Z CYFROWĄ DUSZĄ

Promocje

AX-176

Multimetr cyfrowy; LCD (6600), podświetlany; 3x/s; True RMS

AX-2040

Cyfrowy miernik cęgowy AC; LCD (4000), podświetlany

AX-B150

Kamera inspekcyjna; Wyświetlacz: LCD 2,4" (320x240); IP67; 360g

AX-3003P

Zasilacz: laboratoryjny programowalny; Kanały: 1; 0÷30VDC; 1mV

AX-7020

Multimetr analogowy; Właściwości: uniwersalny; Test diody: tak

AX-5002

Miernik temperatury; LCD 4 cyfry, podświetlany; Rozdz: 0,1°C

AX-T2090

Bezdotykowy wykrywacz napięcia i przewodów; LCD, bargraf

AX-CP-07-R

Chwytak pomiarowy; cęgowy; 10A; czerwony; Zakr.chwyt: max.4mm

AX-CP-04-R

Chwytak pomiarowy; ostrzowy; 10A; czerwony; Zakr.chwyt: max.6mm

AX-LCR42A

Mostek RLC; LCD podwójny (19,999/1999), bargraf, podświetlany

Katalog AXIOMET

Pobierz katalog
(ver. 6)
PDF (12,9 MB)

Bezpieczeństwo podczas prac kontrolno-pomiarowych w instalacjach elektrycznych

Największe zagrożenie pojawia się, gdy pomiary wykonywane są przy załączonym napięciu ≤1kV i jednoczesnym braku podstawowej ochrony oraz ograniczonej liczbie zabezpieczeń przeciwporażeniowych. W tej sytuacji zachodzi ryzyko dotyku bezpośredniego, choć dopuszczalna jest minimalna przerwa izolacyjna niepowodująca kontaktu.

Porażenie prądem
Porażenie prądem elektrycznym
Rc - rezystancja ciała człowieka
Rp - rezystancja przejścia prądu do ziemi
Up - napięcie dotykowe
Ur - napięcie rażeniowe
Jz - prąd zwarcia
Jr - prąd rażeniowy

Prace eksploatacyjne a BHP

Badania kontrolno-pomiarowe, np. przy odbiorze technicznym, bardzo często związane są właśnie z pracą przy załączonym napięciu zasilającym (≤1kV w częściach czynnych instalacji i odbiornikach). Dlatego też, zgodnie z rozporządzeniem Dz.U.2013, poz. 492, należą one do zakresu prac eksploatacyjnych i odnoszą się do nich zasady BHP dotyczące urządzeń energetycznych.

Warunki pracy pod napięciem

Jeżeli prace kontrolno-pomiarowe wykonywane są w pobliżu elementów znajdujących się pod napięciem, wówczas zgodnie z rozporządzeniem, strefa zewnętrzna prac powinna wynosić 300mm. Z kolei w przypadku napięć powyżej 1kV, wszystkie pomiary powinny być wykonywane z zachowaniem odpowiednich przerw izolacyjnych, a strefy zewnętrzne muszą być większe - ich wielkość zależy od wartości napięcia.

Prace instalacyjne przy przekroczeniu napięć bezpiecznych

Szczególna ostrożność, jaką należy zachować podczas pomiarów instalacyjnych, związana są z tym, że wartość skuteczna napięcia sieciowego 230V przekracza dopuszczalną wartość bezpiecznego napięcia roboczego (UL) i napięcia dotyku. Wartości napięć bezpiecznych określone są poprzez następujące czynniki:

  • typ źródła zasilającego (prądu zmiennego lub stałego),
  • warunki środowiskowe (pomieszczenia: suche, wilgotne, mokre i gorące),
  • wartość prądu rażenia (prąd powodujący trwałe skutki porażenia).

Dopuszczalna wartość prądu płynącego przez ciało człowieka

Przyjmuje się, że dopuszczalna wartość prądu płynącego przez ciało człowieka nie powinna przekraczać 25mA w przypadku prądu zmiennego (AC) i 60mA dla prądu stałego (DC). Wynika to z szacunkowej wartości rezystancji człowieka, określanej na poziomie 1000Ω. W związku z tym, napięcia bezpieczne przyjmują wartości na poziomie 25VAC i 60VDC, a w szczególnych warunkach środowiskowych mogą być dwukrotnie zmniejszone (12VAC, 30VDC).


Skutki przepływu prądu elektrycznego przez organizm człowieka:

(za Centralnym Ośrodkiem Szkoleń i Wydawnictw SEP).
  • Prąd zmienny 50-60 Hz
Prąd [mA] Wpływ na organizm
1-1,5 Odczuwanie przepływu prądu
3-6 Skurcze mięśni. Odczucie bólu.
10-15 Silne skurcze mięśni. Ręce z trudem można oderwać od przewodu. Silny ból w palcach, ramionach i plecach.
15-25 Bardzo silny skurcz mięśni. Rąk nie można samodzielnie oderwać od przewodu. Silny ból. Utrudniony oddech.
większy niż 30 Bardzo silny skurcz mięśni. Utrata przytomności. Migotanie komór serca.
  • Prąd stały
Prąd [mA] Wpływ na organizm
5-8 Początek odczuwania przepływu prądu. Uczucie ciepła.
20-25 Skurcze mięśni. Znaczne odczuwanie ciepła.

Wymagania prawne dotyczące prac kontrolno-pomiarowych

Oprócz względów bezpieczeństwa związanych z ryzykiem porażenia prądem elektrycznym, istnieją wymagania prawne dotyczące wykonywania prac kontrolno-pomiarowych. Wynikają one z ustawy Prawo Energetyczne (Dz.U.06.89.625) i rozporządzenia Dz.U. 2003 nr 89 poz. 828.

Świadectwa kwalifikacyjne

Zgodnie z aktami normatywnymi, osoby zajmujące się eksploatacją sieci, urządzeń i instalacji elektrycznych muszą posiadać odpowiednie kwalifikacje. Pomiary odbiorcze i eksploatacyjne należą ww. prac. Tak więc osoby, które odpowiedzialne są za dozór i pomiary elektryczne powinny posiadać ważne świadectwa kwalifikacyjne.

Techniczne aspekty pomiarów elektrycznych

Wszystkie techniczne aspekty wykonywania pomiarów elektrycznych sprecyzowane są w normie PN-HD 60364-6-2016 (Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 6: Sprawdzanie). W normie tej nie wskazano zaleceń dotyczących aparatury pomiarowej, a jedynie znormalizowano przebieg czynności pomiarowych. Określa ona:

  • techniczne i organizacyjne środki niezbędne do wykonywania pomiarów elektrycznych,
  • zasady oględzin badanego obiektu przed pomiarami,
  • zasady postępowania przed przystąpieniem do pomiarów oraz w trakcie ich wykonywania.

Wymagania dotyczące aparatury pomiarowej

Ogólne wymagania techniczne dotyczące aparatury pomiarowej określa norma PN-EN 61010:2011 (Wymagania bezpieczeństwa dotyczące elektrycznych przyrządów pomiarowych, automatyki i urządzeń laboratoryjnych). Kwestie związane z aparaturą przeznaczoną do pomiarów instalacyjnych zostały dopracowane w normie PN-EN 61557:2007 (Bezpieczeństwo elektryczne w niskonapięciowych sieciach elektroenergetycznych o napięciach przemiennych do 1 kV i stałych do 1,5 kV. Urządzenia przeznaczone do sprawdzania, pomiarów lub monitorowania środków ochronnych).

Znak CE

Znak CE

Poza wymaganiami technicznymi wynikającymi z obowiązujących norm, wszystkie urządzenia pomiarowe muszą posiadać znak CE, wskazujący na zgodność z dyrektywami UE w zakresie bezpieczeństwa (obowiązująca dyrektywa niskonapięciowa LVD 2006/95/WE).


Podsumowanie

Zachowanie procedur bezpieczeństwa podczas wykonywania pomiarów elektrycznych jest bardzo istotne, ze względu na ryzyko porażenia prądem elektrycznym. Należy więc pamiętać o obowiązujących regulacjach prawnych, które wymuszają spełnienie wymogów, zarówno w zakresie kwalifikacji, jak i czynności pomiarowych, a także w kontekście aparatury pomiarowej używanej podczas pomiarów.